Tranh Rồng – Sinh thể khó vẽ nhất trong hội họa Á Đông

Tranh Rồng – Sinh thể khó vẽ nhất trong hội họa Á Đông

Trong hội họa Á Đông, có nhiều đề tài quen thuộc.
Hoa sen.
Chim hạc.
Ngựa phi.
Cá chép vượt vũ môn.

Nhưng có một sinh thể khiến người họa sĩ thường phải ngồi rất lâu trước tấm toan trắng.
Đó là Rồng.

Không phải vì rồng khó vẽ về mặt hình thể.
Mà vì rồng không phải chỉ là một con vật. Nó là một ý niệm.

Rồng không tồn tại trong tự nhiên

Nếu vẽ ngựa, người họa sĩ có thể quan sát ngựa. Nếu vẽ chim, họ có thể nhìn cách chim bay. Nhưng rồng thì không.

Một con Rồng trong truyền thống Á Đông thường được hình thành từ nhiều yếu tố:

• sừng hươu
• thân rắn
• vảy cá
• móng chim ưng
• râu mèo

Nhưng ghép những chi tiết ấy lại với nhau… vẫn chưa chắc đã thành rồng. Bởi vì rồng không nằm ở các bộ phận.

Rồng mang tinh thần của từng thời đại

Trong lịch sử nghệ thuật, rồng cũng thay đổi theo thời gian.
Rồng thời Nhà Lý thường thanh thoát và mềm mại. Thân dài như mây, đầu nhỏ, dáng bay nhẹ. Đó là một thời đại ưa sự an hòa.

Đến thời Nhà Trần, rồng trở nên mạnh mẽ hơn. Đầu lớn hơn. Ánh mắt dữ hơn. Thân rắn chắc hơn.

Chỉ cần nhìn hình rồng, đôi khi người am hiểu mỹ thuật có thể đoán được cả tinh thần của một thời đại.

Vì sao rồng khó vẽ

Một bức tranh rồng không chỉ đòi hỏi kỹ thuật. Người họa sĩ phải cân bằng nhiều thứ cùng lúc:

• nhịp chuyển động của thân
• lực của đầu và móng
• dòng khí vô hình cuộn quanh sinh thể ấy
• và hàng trăm lớp vảy nối tiếp nhau

Chỉ cần sai một chút, rồng có thể trở thành một con rắn có chân hoặc một linh vật kỳ lạ không còn thần thái.

Cho nên nhiều họa sĩ nói rằng: vẽ rồng không phải vẽ một con vật, mà là vẽ một dòng năng lượng.

Con rồng của mỗi họa sĩ

Sau rất nhiều năm, trong đầu họa sĩ sẽ dần hình thành một con rồng riêng. Không phải rồng của sách cổ, không phải rồng của triều đại nào. Mà là rồng của chính họ.

• Có người vẽ rồng bay cao trong mây
• Có người vẽ rồng cuộn trong giông bão
• Có người vẽ rồng lặng lẽ, như đang ngủ giữa núi

Mỗi con rồng phản chiếu tâm thế của người vẽ.

Vẽ rồng – đừng vẽ vội

Bởi vì rồng là sinh thể của khí trời. Muốn vẽ nó, người họa sĩ phải ngồi rất lâu trước tấm toan. Điềm tĩnh. Nhấn nhá. Nhẩn nha đi qua ngày tháng.

Có khi phải nghe:

• vài cơn mưa đầu hạ
• vài cơn gió lớn
• vài cơn bão trong lòng người

Rồi từng chút một, những năng lượng của trời đất như được chắt lọc lại… và bàn tay người họa sĩ chỉ làm một việc rất giản dị: “vỗ” chúng lên khung gỗ.

Khi con rồng cuối cùng xuất hiện

Và khi nhát cọ đầu tiên bắt đầu chuyển động, bức tranh không còn chỉ là một hình vẽ. Nó trở thành một khoảnh khắc rất cá nhân. Một lời tuyên bố.

Rằng người họa sĩ nhìn thấy sức mạnh, tự do và khí phách của cuộc đời… dưới hình dạng của một sinh thể huyền thoại.

Vì thế, khi một con Rồng cuối cùng bước ra khỏi đầu ngọn cọ… nó không chỉ là linh vật trong truyền thuyết. Nó là lời tuyên ngôn của người vẽ trước cuộc đời.