Tùng Hạc Diên Niên – khi tĩnh lặng và chuyển động cùng đứng chung một khung tranh

Có những bức tranh người ta treo để chúc.

Và có những bức tranh người ta treo để nhìn lại mình.

Tùng Hạc Diên Niên thường được nhắc đến như một biểu tượng của trường thọ. Nhưng nếu chỉ dừng ở lời chúc sống lâu, bức tranh ấy sẽ bị giản lược quá nhiều. Bởi trong từng thân tùng xù xì và từng dáng hạc thanh thoát, có nhiều hơn một ý nghĩa mang tính nghi lễ.

Tùng – phần trầm tích của thời gian

Cây tùng trong tranh không mềm mại.

Nó không vươn lên theo cách dễ chịu.

Thân cây thường sần sùi, có những đoạn cong gãy, những mảng vỏ như vết sẹo. Rễ bám chặt vào đá. Tán lá không sum suê theo kiểu phô trương, mà tỏa ra vừa đủ, như một sự hiện diện bền bỉ.

Tùng không kể câu chuyện của tuổi trẻ.

Tùng kể câu chuyện của việc đã đi qua gió.

Mỗi vết nứt trên thân cây là một lần chịu đựng.

Mỗi nhánh cong là một lần thích nghi.

Vì vậy, bức tranh này không nhất thiết dành cho một buổi mừng thọ. Nó hợp hơn với người tự thấy mình đã đi đủ một đoạn đường, muốn ngồi lại, lặng lẽ nhìn vào hành trình ấy.

Treo một cây tùng trong nhà không phải để cầu thêm năm tháng.

Mà để nhắc rằng những năm tháng đã qua… không vô nghĩa.

Hạc – phần động của tâm thế

Nếu tùng là phần tĩnh, hạc là phần động.

Con hạc trong tranh không ồn ào. Nó không tung cánh giữa bầu trời rộng. Thường chỉ đứng một chân, cổ vươn cao, ánh mắt hướng về phía xa.

Hạc không phải biểu tượng của quyền lực.

Hạc là biểu tượng của cách sống.

Một cách sống biết giữ thăng bằng.

Biết đứng một mình mà không cô độc.

Biết thanh thoát nhưng không xa rời mặt đất.

Sau khi con người đã trải qua những năm tháng như cây tùng – đủ va chạm, đủ trầy xước – thì điều còn lại không phải là sự cứng rắn.

Mà là sự điềm đạm.

Hạc chính là sự điềm đạm ấy.

Không vội vàng.

Không tranh hơn thua.

Chỉ giữ một dáng đứng riêng giữa không gian rộng.

Khi tĩnh và động gặp nhau

Trong một khung tranh, tùng và hạc không đối lập.

Chúng bổ sung cho nhau.

Tùng giữ ký ức.

Hạc giữ tâm thế.

Một bên là quá khứ đã được chấp nhận.

Một bên là hiện tại được sống trong bình thản.

Vì vậy, bức tranh này không chỉ nói về “diên niên” – kéo dài năm tháng.

Nó nói về cách đi qua năm tháng.

Có những người treo bức tranh ấy như một món quà tặng.

Nhưng có lẽ, nó hợp hơn với người tự chọn cho mình.

Tự treo lên.

Tự ngồi nhìn.

Tự nhận ra mình đã từng non trẻ như một mầm tùng, và nay đã đủ vững để đứng trước gió.

Và nếu một buổi sáng nào đó, ánh nắng chạm vào đôi hạc trong tranh, người ta khẽ thấy lòng mình nhẹ lại, thì có lẽ bức tranh đã hoàn thành vai trò của nó.

Không phải chúc sống lâu.

Mà là nhắc... sống sâu.