Cũng khá lâu rồi… hồi Sói mới hai mươi tuổi…

Đã có một đêm ngồi uống rượu ở Bảo Lộc.
Rượu không phải Bồ đào mỹ tửu gì cho sang.
Chỉ là rượu trắng… cay và nóng.

Ngồi cùng một người thi sĩ.
Chú cười nhiều.
Chú nói “Phong trần Hồ hải”…
nghe mà tưởng gió bụi... đi qua hết một đời người.

Sói cười.
Hai mươi tuổi…
người ta dễ cười trước chiến trận.
Chiến tranh lúc đó là một khái niệm...
không phải là tiếng vó ngựa đạp vào ngực mình.

Sau này đọc lại nguyên bản của Vương Hàn
mới thấy hai câu cuối nặng đến mức nào:

Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi.
(Xưa nay chinh chiến mấy ai về)

Thì ra…
ngựa ra đi là chuyện thường. Ngựa về…
mới là chuyện hiếm.

Người ta treo Mã đáo thành công khắp nơi.
Văn phòng mới.
Cửa hàng khai trương.
Nhà vừa xây xong.
Ai cũng thích hình ảnh bầy ngựa trở về, bụi tung mù mịt, ánh mắt rực lửa.

Nhưng Sói nghĩ…
có lẽ điều đẹp nhất của bức tranh đó không nằm ở con ngựa.
Mà nằm ở người treo tranh.

Người đó… còn tin.